Europadebat in Leiden: had de EU slagvaardiger moeten optreden in de Krim?

De Leiden Debating Union organiseerde op 10 december een Engelstalig publieksdebat over de kwestie: “Had de EU slagvaardiger moeten optreden in de Krimcrisis?” in samenwerking met IDEA NL en Bürger Europas in het KOG. 

LDU lid Daan Welling en Thijs Kievit van de Jonge Socialisten spraken voor de stelling. De oppositie bestond uit Anne-Marie van Venrooij specialist Europa van de JOVD en Lennart van Laake (LDU lid en docent Europees Recht op de Universiteit Leiden). Peter Croonenbruck van Bürger Europas introduceerde het Europese project, waarna het debat van start ging.

Kievit gaf als eerste voorstander aan dat de EU ontstaan was om bij te dragen aan een stabiel en veilig Europa en daarom had de EU in dit geval resoluter moeten reageren. Venrooij als eerste tegenstander gaf aan dat Oekraïne geen EU lid is en dat er dus geen juridische verplichting is om te helpen en dat er bovendien geen eenduidige mening omtrent het conflict bestaat tussen de EU landen. De huidige sancties zijn afdoende.

Welling reageerde door te wijzen op de vele mensenrechtenschendingen die op de Krim plaatsvinden. De positie van de Tataarse minderheid is daar problematisch geworden en de confiscatie van ruim 2000 bedrijven is onverdedigbaar. De EU heeft daarom een morele verplichting naast de verplichting die voortvloeit uit internationale verdragen. Daarnaast is het in ons belang om het voortdurende landjepik van Rusland in Abchazië, Zuid-Ossetië, en nu de Krim tegen te gaan, waarbij de huidige sancties te laat komen en te weinig verschil maken. De EU zou er daarom goed aan doen het Oekraïense leger te steunen.

Als laatste tegenstander geeft Van Laake aan dat alleen de NAVO harder zou hebben moeten reageren, als dat al nodig was geweest. Het imago van de EU zou alleen maar worden beschadigd, door de heersende verdeeldheid en geringe steun van EU burgers. De NAVO heeft meer vrijheid. Strengere sancties zullen volgens Van Laake geen verschil maken en zouden Poetins positie misschien wel kunnen versterken.

Na de sprekers volgt een levendige discussie. Hierbij komt naar voren dat veel mensen in de Krim blij zijn dat ze weer bij Rusland horen. Een referendum hierover in 1994 is door de Oekraïense regering genegeerd en Poetin zou nu enkel opkomen voor de belangen van Russen. De EU heeft zich dus niet te bemoeien met de annexatie en zou enkel mogen klagen over de schendingen van mensenrechten. De voorstanders merken op dat het referendum een aanfluiting was en dat het daarom niet mogelijk is echt te weten wat de wil van het volk was.

Ook wordt besproken of strengere sancties niet zullen leiden tot verdere escalatie in Oekraïne. Welling denkt van niet: andere regio’s zoals de Donbas zijn strategisch minder interessant voor Rusland en is alleen van belang om Oekraïne te destabiliseren en zo te voorkomen dat ze zich bij de EU voegen.  Venrooij denkt van wel en is het dan ook geheel eens met iemand uit het publiek die oppert dat de annexatie van de Krim een voor Rusland een manier was om door het Westen gebroken beloften recht te zetten en aan te geven “tot hier en niet verder”.

Voor- en tegenstanders spraken na het vragenrondje nog eenmaal over hun positie. Kievit gaf aan dat Rusland echt te ver was gegaan en moest worden tegengehouden. Welling vond de EU bovendien essentieel in de uitvoering van sancties. Venrooij vond daarentegen dat de EU al voldoende doet en Van Laake voegde toe dat dit de EU meer schade dan goeds zal brengen. Daarna stemde het publiek over de stelling, hieruit bleek dat de meerderheid tegen was, maar dat de tegen- en voorstanders evenveel nieuwe mensen van hun zienswijze hadden overtuigd. Hiermee kwam het debat ten einde en werd het verder gevoerd tijdens een borrel.

Foto's van het debat staan nu online. De Europese debattenserie is een vervolg van het project Klartext Europa, een serie publieksdebatten in 2013 tussen studenten en politici over Europese thema's in Duitstalige landen. IDEA is de projectpartner in Nederland en coördineert de deelname van studentendebatverenigingen. Er vonden eerder debatten plaats in in Rotterdam en Amsterdam.

Het Europadebat maakt het mogelijk voor politici om niet alleen voor een groep studenten te debatteren, maar ook met hen van gedachten te wisselen in een stijl geïnspireerd door de Oxford  Chamber debatten. Je kunt meer informatie over het project vinden op de Facebook pagina en de website van het Verband der Debattierclubs an Hochschulen (VDCH). Het project wordt mede mogelijk gemaakt door fondsen van het Europees Parlement, de Allianz Kulturstiftung en het Duitse Federale Persbureau.

X